پیشینه تاریخی شهرستان کوثر (کیوی)
در خصوص قدمت تاریخی مرکز شهرستان اطلاعات جامعی در دست نیست ولی آنچه که از منوگرافی این شهرستان که توسط ایرج عظیمی گیوی گردآوری شده برداشت می شود.
تاریخچه این شهر به قبل از اسلام می رسد نام شهر در ابتدا دورداولر بوده است . دورداولر به معنای چهارخانه در زبان ترکی ترجمه می شود و این وجه تسمیه به لحاظ این که چهارخانه در این محل ساکن بوده اند نامیده شده است ارزش اسم کنونی گیوی احتمالا منسوب به گیو پهلوان نامی پسر گودرز است این وجه تسمیه نشان از قدمت تاریخی این شهر است بدین جهت اهالی این شهر احترام خاصی به نام شهر خودشان قائل هستند آوردن این کلمه قدمت تاریخی شهر را به ذهن تداعی می کند.
همچنین یکی از روستاهای این شهرستان بنام فیروز آباد که هم اکنون مرکز بخش فیروز می باشد از قدمت تاریخی برخوردار بوده به طوری که حمدالله مستوفی در کتاب نزهه القلوب خود در قرن هفتم هجری قمری می گوید: بعد از خرابی فیروز آباد ، خلخال حاکم نشین شد . بنای این روستا را به شاهزادگان فیروز نسبت می دهند در این روستا قلعه ای بنام قلعه فیروز بنا شده است و هم اکنون نیز آثار آن به چشم می خورد که محل سکونت یکی از اهالی روستا است.
علاوه بر این ها روستاهای دیگر از جمله روستاهای بنه خلخال که وجه تسمیه آن به معنای بنیه خلخال می باشد.
این ها همگی تاریخچه و قدمت مرکز شهر و روستاهای تابعه شهرستان کوثر را نشان می دهند. این شهر در اثر زلزله سال ۱۲۷۴ به کلی از بین می رود و تعداد کثیری از سکنه آن جان خود را از دست می دهند و کسانی که زنده مانده به مدت شش ماه در چادر ها و بیابانها زندگی می کنند و النهادیه تعداد زیادی از آنان به بندر انزلی کنونی و بندر کراسنودسک روسیه مهاجرت می نمایند.
مجموعه این شهرستان بنام بخش سنجبد مشهور بوده است و در سال ۷۵/۱۰/۱۰ با تصویب هیات دولت به شهرستان (تحت نام کوثر) ارتقاء یافت و هم اکنون دارای دو بخش بنام های مرکزی با ۷۶۳ کیلو متر مربع مساحت و ۶۲ آبادی و فیروز ، با ۴۸۰ کیلو متر مربع مساحت و ۳۸ آبادی است.
الف) بخش مر کزی:شامل دهستان سنجبد شمالی به مر کزیت روستای خلفلو دارای ۲۵ روستا و دهستان سنجبد غربی به مرکزیت روستای گنجگاه دارای ۳۷ روستا می باشد.
ب)بخش فیروز:شامل سنجبد جنوبی به مرکزیت فیروز آباد دارای ۲۵ روستا و دهستان زرج آباد به مرکزیت زرج آباد دارای ۱۳ روستا می باشد.
منبع مطالب:
نوشته: نجف سلیمانی
